مسابقه

جذاب سازی کلاس های دينی کودکان و نوجوانان
مسابقه از مهم‌ترین انگیزه‌های حركتی در انسان است. ریشه مسابقه می‌تواند برای دستیابی به كمالی باشد؛ بنابراین، مسابقه‌ها می‌تواند به شكل مثبت و ازنظر ارزشی، خوب باشد. در آموزه‌های وحیانی، تربیتی و اخلاقی و نیز روان‌شناسی اجتماعی و حتی اخلاق سیاسی و اقتصادی، از مسابقه سالم سخن به میان آمده است. فَاسْتَبِقُوا الْخَیراتِ؛ پس در نيكى كردن بر يكديگر سبقت‌گیرید. مائده، ۴۸ و بقره، ۱۴۸. مسابقه و رقابت (COMPETITION) یعنی تلاش برای پیشی گرفتن بر یکدیگر، رقابت سالم، سبقت سازنده و تشویق بهترین‌ها. از شیوه‌های متداول برای رفع خستگی، استفاده از جوک‌ها و معماهای بی‌محتوا و تکراری است. این شیوه گر چه موجب ایجاد تنوع و رفع خستگی است اما برنامه‌های دینی را دچار آفت سطحی و سبک بودن، کم محتوایی و جدی نبودن در نظر مخاطبان می‌کند در این مرحله برای تقویت روحیه نوجوانان و جوانان و رفع خستگی آن‌ها و درعین‌حال دوری از عوارض فوق و ایجاد رفتارهای صحیح و شکل‌گیری خصلت‌های خوب اخلاقی و تربیتی شیوه‌های متنوعی وجود دارد تا ضمن ایجاد تنوع، معارف بلند دینی، از قرآن و روایات در جان مخاطبان جای گیرد. لذا می‌توان آن‌ها را به‌صورت سؤال درآورده و در قالب مسابقه ارائه کرد. مثلاً می‌توان زندگی شهدا را به‌صورت مسابقه درآورد که اثرات تربیتی خوبی . . . به پیوست مراجعه فرمایید . . .

بارالها دوست می‌دارم تو را
ای تو باجان و دل من آشنا
ای خدای بی‌شریک و بی‌قرین
در میان دوستانم بهترین
نام زیبای تو را دارم به لب
شکر می‌گویم تو را هرروز و شب
این زبان و چشم و گوش و پا و دست
دارم از لطف تو هر نعمت که هست
مهربان و ای خدای خوب من
داده‌ای تو این‌همه نعمت به من

شیوا نیکبخت

مسابقه از مهم‌ترین انگیزه‌های حركتی در انسان است. ریشه مسابقه می‌تواند برای دستیابی به كمالی باشد؛ بنابراین، مسابقه‌ها می‌تواند به شكل مثبت و ازنظر ارزشی، خوب باشد. در آموزه‌های وحیانی، تربیتی و اخلاقی و نیز روان‌شناسی اجتماعی و حتی اخلاق سیاسی و اقتصادی، از مسابقه سالم سخن به میان آمده است. فَاسْتَبِقُوا الْخَیراتِ؛ پس در نيكى كردن بر يكديگر سبقت‌گیرید. مائده، ۴۸ و بقره، ۱۴۸. مسابقه و رقابت (COMPETITION) یعنی تلاش برای پیشی گرفتن بر یکدیگر، رقابت سالم، سبقت سازنده و تشویق بهترین‌ها. از شیوه‌های متداول برای رفع خستگی، استفاده از جوک‌ها،  لطیفه‌ها، معماهای بی‌محتوا و تکراری است. این شیوه گر چه موجب ایجاد تنوع و رفع خستگی است اما برنامه‌های دینی را دچار آفت سطحی و سبک بودن، کم محتوایی و جدی نبودن در نظر مخاطبان می‌کند در این مرحله برای تقویت روحیه نوجوانان و جوانان و رفع خستگی آن‌ها و درعین‌حال دوری از عوارض فوق و ایجاد رفتارهای صحیح و شکل‌گیری خصلت‌های خوب اخلاقی و تربیتی شیوه‌های متنوعی وجود دارد تا ضمن ایجاد تنوع، معارف بلند دینی، از قرآن و روایات در جان مخاطبان جای گیرد. ازنظر قرآن، فرصت كوتاه عمر براي مردم، همانند ميدان مسابقه‌ای است كه هرکسی می‌بایست با سرعت تلاش كند تا به خط پايان برسد و گوي سبقت را از ديگران بربايد و بر تخت كمالات تكيه زند. بر اين اساس، می‌توان گفت كه دنيا و فرصت كوتاه عمر، ميدان رقابت شديد ميان انسان‌هاست و كساني در اين ميدان پيروز و سربلند هستند كه افزون بر شتاب و سرعت، بهترين وضعيت را براي خود پدیدآورند. اينجاست كه مسئله رقابت سازنده و سالم مطرح می‌شود. لذا می‌توان از قرآن و روایات، گزینشی انتخاب مطلب مناسب داشت و آن را به‌صورت سؤال و یا ... درآورد و در قالب مسابقه ارائه کرد. مثلاً می‌توان داستان‌هایی از قرآن و حکایاتی کوتاه از روایات آورد که اثرات تربیتی خوبی در دانش آموزان می گذارد. به پیوست مراجعه فرمایید. . .

مسابقه و جایزه: اجرای مسابقات نیاز به هدیه و جایزه دارد. ازاین‌رو درصورتی‌که بیش از یک روز برنامه داشته باشیم مانند برنامه‌های ده روزه یا یک‌ماهه و بیشتر، بهتر است از شیوه امتیاز دادن استفاده کنیم. بدین‌صورت که هر کس ۱۰۰ امتیاز بیاورد، ممتاز بوده و در پایان دوره جایزه می‌گیرد؛ و کسانی که ۲۰۰ امتیاز بیاورند هدیه بهتری می‌گیرند و آنان که ۳۰۰ امتیاز کسب کنند، جایزه بهتری دریافت خواهند کرد. با این شیوه دست مربی باز است و درصورتی‌که تا پایان دوره نتواند هدایای زیادی تهیه کند، به‌اندازه‌ای که می‌تواند، افراد را ممتاز و برنده نهائی را جایزه می‌دهد و نگران تهیه نشدن جوایز زیاد نخواهد بود.

تذکر: مربی نباید طوری مسابقه را اجرا کند که دانش آموزان خود را طلب کار او بدانند بلکه او باید طلبکار آن‌ها برای ارائه جواب‌های درست باشد. به‌جای اینکه دانش آموزان پس از کلاس جهت گرفتن جایزه به دنبال مربی راه بیفتند باید کاری کرد که آن‌ها نیاز به گرفتن جواب‌های صحیح سؤالات داشته باشند و برای گرفتن جواب به دنبال مربی راه افتند. در طراحی مسابقات می ­توان هم جنبه رقابتی را در نظر داشت، هم جنبه تشویقی، آموزش کارهای گروهی و بالا بردن اطلاعات مذهبی و هم از هیجانات دوران نوجوانی استفاده کرد. از موارد موردتوجه نوجوانان در برگزاری مسابقات، استفاده از ابزارهای مدرن است. از استفاده مدام از آن در تمام برنامه­ ها باید پرهیز نمود ولی استفاده مقطعی از آن­ ها بینابین مسابقات تحرک­دار، برنامه را بهتر و هیجان‌انگیزتر می­ کند.مسابقات پاورپوینتی برای سطوح علمی بالا پیشنهاد می‌شود. مسابقه معلومات عمومی مذهبی، مسابقه جذابی هست که با پاورپوینت می‌توان به زیبایی طراحی کرد.

ویژگی جایزه:

  1. متنوّع باشد.
  2. توأم با تشویق باشد.
  3. نقدی باشد نه وعده‌ووعید.
  4. زیرنویس، مهر و امضاء شود.
  5. اگر اسباب‌بازی بود، فکری باشد.
  6. با سنّ مخاطب تناسب داشته باشد.
  7. جایزه معنوی همراه جایزه مادی باشد.
  8. توجه به جذابیت جایزه برای مخاطبین اصلی.

نحوه تشویق: انواع تشویق‌ها با لهجه محلی در پیوست . . .

برای آشنایی با مهارت‌های موردنیازتان در تدریس می‌توانید با کلیک روی هرکدام از موارد زیر، به آن‌ها دسترسی داشته باشید:

https://el.balagh.ir/sites/default/files/field/image/content/nsh-ykh-rwz-z-khls.png

  1. اردو
  2. مسابقه
  3. کلاسداری
  4. اسباب‌بازی
  5. جدول قرآنی
  6. پوشش مربّی
  7. قصه‌های قرآن
  8. مهارت «پایان»
  9. مهارت «بازی»
  10. مهارت «شروع»
  11. مخاطب شناسی
  12. پرسش استاندارد
  13. مهارت «تدریس»
  14. مهارت «نویسندگی»
  15. مهارت‌ «قصّه‌گویی»
  16. مهارت «شعرخوانی»
  17. شیوه «تنظیم محتوا»
  18. مهارت «تابلونویسی»
  19. مهارت «رنگ آمیزی»
  20. مهارت «فرزندپروری»
  21. مهارت آموزش «مفاهیم قرآنی»