روش سخنرانی دینی

سخن گفتن به جا و هنرمندانه در همه‌جا از فوائد و آثار فراوانی برخوردار است؛ اما گاهی از اوقات بیش از مفید بودن، باید آن را یک امر بسیار ضروری تلقی نمود. از جمله، آنگاه که اهمیت سخن و یا ارزش هدف کلام، آن چنان بالاست که گوینده را بعنوان یک وظیفۀ مقدّس وادار به بکارگیری فنون سخنوری می‌کند. مانند آن جا که بنا داریم با بیان، به سوی خدا دعوت کنیم، و یا می‌خواهیم کلام خداوند را به جان‌ها منتقل نماییم و دل‌ها را شیفته و عارف حق و حقیقت سازیم، این امر خداوند است که به پیامبر خود فرمود : «وَ اَنزَلنا اِلَیکَ الذِّکرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نَزَّلَ اِلَیهِم» .

ضرورت و جایگاه سخنرانی در تبیین دین و عصر حاضر
هنرمندانه سخن گفتن از دین  
سخن گفتن به جا و هنرمندانه در همه‌جا از فوائد و آثار فراوانی برخوردار است؛ اما گاهی از اوقات بیش از مفید بودن، باید آن را یک امر بسیار ضروری تلقی نمود. از جمله، آنگاه که اهمیت سخن و یا ارزش هدف کلام، آن چنان بالاست که گوینده را بعنوان یک وظیفۀ مقدّس وادار به بکارگیری فنون سخنوری می‌کند. مانند آن جا که بنا داریم با بیان، به سوی خدا دعوت کنیم، و یا می‌خواهیم کلام خداوند را به جان‌ها منتقل نماییم و دل‌ها را شیفته و عارف حق و حقیقت سازیم، این امر خداوند است که به پیامبر خود فرمود : «وَ اَنزَلنا اِلَیکَ الذِّکرَ لِتُبَیِّنَ لِلنّاسِ ما نَزَّلَ اِلَیهِم» .
با آنکه مفاهیم دینی از زیبائی و شکوه خاصّی در ذات و ساختار خود برخوردار هستند، به گونه‌ای که می‌توانند زیبایی خود را از بیان نازیبای ما عبور داده به قلب مخاطب نفوذ کنند، ولی تناسب ظرف و مظروف ایجاب می‌کند از آن حقایق ناب با بهترین و بدیع‌ترین عبارات در هر زمان یاد کنیم. ضرورت این امر آنجا اهمیّت مضاعف پیدا می کند که با مخاطبانی گریزپای رو به رو شویم، آن ها که نه تنها خود از حجاب الفاظ نارسای ما عبور نمی‌کنند بلکه به دنبال یافتن بهانه‌ای هر چند کوچک برای گریز از حقیقت، و یا ستیز با آن هستند. شاید به همین دلیل باشد که اولیاء خدا همیشه در سخن سرآمد بوده‌اند. آری، سخن به زیبائی گفتن از حق، جان اهل حقیقت را جلا می‌دهد و روح نااهلان را تسخیر و تسلیم می‌کند.
از همه مهم‌تر آنکه پیچیدگی‌های مفاهیم دینی و ژرفای معانی معنوی اقتضا می‌کند، سخن گفتن از دین با ظرافت و دقت درخور صورت بگیرد. معارف اسلامی با همه سادگی و همه فهم بودن، و نیز سهولت در مقام اجرا، از یک سلسله قواعد علمی و حکمی دقیقی تشکیل یافته‌اند که گاه با اندک سطحی‌نگری و مسامحه‌ای ممکن است در درک و بیان آن‌ها اشتباهات جبران ناپذیری رخ دهد. به همان اندازه که در مقام فهم معارف و احکام دینی به تلاش و اجتهاد علمی نیاز داریم، در مقام تبیین نیز به دقت و مهارت کافی و قدرت در بیان نیازمندیم؛ تا در جریان انتقال معارف، اشتباه در برداشت صورت نگیرد و نه تنها امانت پیام الهی حفظ شود بلکه به خوبی تمامی مقاصد کلام خدا تبیین گردد.
اساساً اگر سخن گفتن از ارزشی برخوردار است چه خوب است این ارزش در خدمت دعوت به خداوند مهربان قرار گیرد که فرمود: «وَ مَنْ أَحْسَنُ قَوْلاً مِّمَّن دَعَآ إِلَى اللَّهِ وَ عَمِلَ صَالِحاً وَ قَالَ إِنَّنِى مِنَ الْمُسْلِمِينَ»  «چه كسى در گفتار بهتر است از آن كسى كه دعوت به سوى خدا مى‏كند و عمل صالح انجام مى‏دهد و مى‏ گويد: من از مسلمانانم.»

                                                             

نگارنده: حجت الاسلام مهران شفیعی

پیوستاندازه
PDF icon روش سخنرانی دینی pdf814.86 کیلوبایت